Resûl-i Ekrem [sallallahu aleyhi vesellem] şöyle buyurmuştur: “Şaban ayının yarısı (Berat gecesi) olduğunda, gecesinde kalkın ibadet edin, gündüzünde de oruç tutun! Muhakkak ki yüce Allah, o günde dünya semasına iner (rahmetiyle özel olarak tecelli eder) ve imsak vaktine kadar şöyle der: Affedilmeyi dileyen yok mu, affedeyim. Rızık isteyen yok mu, rızık vereyim. Şifa dileyen yok mu, şifa vereyim. Şunu isteyen yok mu vereyim…” [1]

İçinde bulunduğumuz bu gece Şaban ayının on beşinci gecesidir. Bu gece, çok bereketli ve feyizli bir gece olması sebebiyle “Mübarek gece”; günahların affı ve kulların temize çıkarılması sebebiyle “Beraat gecesi” ve kulların ihsana kavuşmaları nedeniyle de “Rahmet gecesi” gibi adlar da verilmiştir.

“Beraat” iki şey arasında ilişki olmaması, kişinin bir yükümlülükten kurtulması veya yükümlülüğünün bulunmaması anlamına gelmesi ile beraber Müminlerin bu gece günah yüklerinden kurtulup İlâhî bağışa ermeleri umulduğu için de Beraat Gecesi denmiştir.

Berat Gecesinin beş ayrı özelliği vardır:

1. Bütün hikmetli işlerin ayırımına başlanması.

2. Bu gecede yapılacak ibadetlerin diğer vakitlere nispetle kat kat sevaplı olması.

3. İlâhi rahmetin bütün âlemi kuşatması.

4. Allah’ın aff ve bağışlamasının coşması.

5. Peygamberimize tam bir şefaat yetkisinin verilmiş olması.

Hz. Rasûlullah Efendimiz [sallallahu aleyhi vesellem] şöyle buyurduğunu rivayet eder:

“Şu dört gecede dualar reddedilmez:

1. Receb ayının ilk gecesi.

2. Şaban ayının on beşinci gecesi olan Berat gecesi.

3. Cuma gecesi.

4. İki bayram (Kurban ve Ramazan bayramları) gecesi.” [2]

Bediüzzaman Said Nursi [rahmetullahi aleyh] hazretleri şöyle buyurmuştur:

‘’İşlenen sevaplı amellerin değeri başka zamanlarda on ise, Berat Kandilinde yirmi bindir. Meselâ başka zamanlarda okuduğumuz bir tek Kur’ân harfine on sevap veriliyorsa, bu gecede her bir harfine yirmi bin sevap verilmektedir. Bu bakımdan tam bir ihlâsla çalışıp ihyasına gayret gösterebildiğimiz takdirde Berat Kandili elli bin senelik bir ibadet hayatının sevabını bir gece içinde bize kazandırabilir. Onun için elden geldiği kadar Kur’ân ve istiğfar ve salâvatla meşgul olmak büyük bir kârdır.’’ [3]

İmam Sübkî [rahmetullahi aleyh] Tefsirinde şöyle der: “Berat gecesi, yıl içinde işlenen günahlara kefaret; cuma gecesi, hafta içinde işlenen günahlara kefaret; Kadir gecesi ise ömür içinde işlenen günahlara kefarettir.”

[1] İbn Mâce, Salât, 191.

[2] Kalplerin Keşfi (Mükaşefetü’l-Kulub), İmam-ı Gazali, Semerkand Yayınları, sf.679.

[3] Şualar, s.426