Hz. Peygamber’den hayâ dersi alan sahâbeler o derece yücelmiÅŸlerdi ki onların her hareket ve davranışlarında edep ve hayânın bir yönünü görmek mümkündü. Ä°mam Mâlik (r.a.) anlatıyor: “YolculuÄŸu sırasında ilk çadır kurduran zat müminlerin emîri Osman b. Affân O şöyle demiÅŸti: ‘Ben insanlardan çok utanırım, beni görmemeleri için bana kapalı bir yer temin ediniz.’ Hz. Osman (r.a.)...

Hayâ peygamberlerin, özellikle bizim Peygamberimiz’in (s.a.v) en belirgin sıfatlarından biridir. Hayâ ahlâkı en mükemmel haliyle yine Peygamber Efendimiz’de görülmektedir. Resûlullah her türlü temiz huyda olduÄŸu gibi, hayâ bakımından da insanların en üstünü ve en utangacıydı. Peygamberimiz son derece hayâ sahibiydi. Görülmesi ve açılması ayıp sayılan ÅŸeylere karşı gözü kapalı, âdeta yumuktu....

İslâm dini her hususta ölçülü olmayı emir ve tavsiye eder. Hiçbir konuda aşırılığa ve esasları çiğnemeye müsaade etmez. Müslümanın hayatı, her alanda ölçülü ve nizam içerisinde devam eder. Bu nedenle müslüman, yemeninde, içmesinde, oturup kalkmasında, insanlarla münasebetinde, giyim ve kuşamında hep bu ölçüyü dikkate alır ve buna göre hareket eder. İnsanı diğer canlılardan ayıran en belirgin...

Hayâ, kalbi bozan günahlara karşı bir engeldir. Hayâ, insanın iman kuvvetine ve edep miktarını belirler. Hayâ, hayrın direÄŸi, karıştığı her iyiliÄŸin temel unsurudur. Dünya ve âhiret saadetine kavuÅŸmak isteyen kiÅŸi edep ve hayâ sahibi olmalıdır. Edep ve hayâsı olmayan bir kimseden hayır beklemek mümkün deÄŸildir. Hayânın faziletine binaendir ki Resûl-i Ekrem Efendimiz hadislerinde, “Hayâ tümüyle...

Hayâ “utanma, utanç, ar etme, sıkılma ve hicap duyma” gibi anlamlara gelir. Hayâ, kınanma endiÅŸesiyle kurallara aykırı davranmaktan kaçınmaktır.   Seyyid Åžerif el-Cürcânî hayâyı şöyle tarif eder: “Hayâ, kiÅŸinin bir ÅŸeyden sıkılması ve kınama kaygısı sebebiyle o ÅŸeyi yapmamasıdır.” 231   Râgıb el-Ä°sfahânî’ye göre hayâ, nefsin çirkin davranışlardan rahatsız olup...