Allah Teâlâ’nın beğendiği işleri yapmak, sabır ile mümkündür. Hilim ise sabrın en yüksek derecesidir. Hilim, Cenâb-ı Hakk’ın sıfatlarındandır. Hak Teâlâ, kendisine karşı gelenlerin azgınlığını, kötülük yapanların kötülüğünü ve zalimlerin zulmünü gördüğü halde, onlardan intikam almakta acele etmiyor. Pişman olup tövbe edenlerin, boyun bükenlerin hatalarını affediyor. Kendisine sığınanları boş çevirmiyor. Çünkü O, çok ihsan ve iyilik sahibidir. Kur’ân-ı Kerîm’de, bu husus şöyle anlatılır:
“Eğer Allah zulümleri (günahları) sebebiyle insanlara (hemen) hesaba çekiverseydi yeryüzünde kımıldayan tek bir canlı bırakmazdı. ” 287
Resûl-i Ekrem de (s.a.v) şöyle buyurmuştur: ‘Allah Teâlâ hilim sahibidir, yumuşak muameleye sever.” 288
Allah Teâlâ, peygamberlerini hilim sahibi olmakla övmüştür. Hilim sahibi olmak, kızmamak, yumuşak davranmak, az kimselerde bulunan çok yüksek bir haslettir.
Biri Resûlullah Efendimize gelerek, “Yâ Resûlallah! Bana nasihatte bulunup” deyince, Peygamber Efendimiz, “Kızma” buyurdu. O kimse ikinci defa nasihat istedi. Yine, “Kızma” buyurdu. Üçüncü defa nasihat isteyince bu defa da, “Kızma” buyurdu. 289
Resûl-i Ekrem (s.a.v) yumuşak huyluyu şöyle övmüştür:
“Kendisine yumuşaklık verilen kimseye, dünya ve âhiret iyilikleri verilmiştir. Yumuşaklıktan mahrum olan kimse, dünya ve âhiret iyiliklerinden mahrum olur. ” 290
“Mümin bir kimse, yumuşak huylu sayesinde, gündüzleri oruç tutup geceleri namaz kılan kimsenin derecesine ulaşır.” 291
Hz. Ali b. Ebû Tâlib (r.a.) der ki: “Hayır; malı, çoluğu çocuğu çoğaltmakta değil, hilmi ve ilmi çoğaltmaktadır.” 292
Yine o şöyle demiştir: “Yumuşaklık, öfke ateşini söndürür. Hiddet ise öfke ateşini körükler.”
Resûlullah (s.a.v), Münzir el-Eşec’e,
“Sende Allah’ın sevdiği iki haslet var; biri yumuşaklık, değeri de acele etmemek” buyurunca, Münzir (r.a.),
“Yâ Resûlallah, onları ben mi elde ettim, yoksa Allah mı beni o huylara sahip yarattı?” diye sordu. Resûl-i Ekrem (s.a.v),
“Bilakis Allah seni o huylara sahip bir halde yarattı” buyurdu. O zaman Münzir,
“Beni Allah’ın ve Resûlü’nün sevdiği iki haslet üzerine yaratan Allah’a hamdolsun” dedi.293
Hz. Âişe validemiz (r.ah) anlatıyor:
Resûlullah (s.a.v) buyurdular ki: “Yumuşak huyluluk hangi işte bulunursa onu mutlaka güzelleştirir. O bir şeyden çekilip alınınca da onu çirkinleştirir.”294
Resûl-i Ekrem (s.a.v) diğer hadislerinde hilim konusunda şöyle buyurmuştur:
“Bir kimse yumuşak davranmaktan mahrum ise hayrın tamamından mahrumdur.” 295
“Allah yumuşak huyluyu ve utangaç kimseyi sever. Kötü sözlü, öfkeli kimseyi de sevmez.” 296
Hz. Ali (r.a.) der ki: “Yumuşak huylunun yumuşaklığı yüzünden ilk kazancı, bütün insanların kendisine yardımcı olmasıdır.” 297
287 Nahl 16/61.
288 Buhârî, Edebü7-Müfred, nr. 466; Müslim, Birr, 23; Ebû Davud, Edeb, 10; ibn Mâce, Edeb, 9; Taberânî, Mekârimü7-Ahlâk, nr. 23.
289 Buhârî, Edeb, 76; Tirmizî, Birr, 73; Mâlik, Muvatta, Hüsnü’I-Hulk, 3; Heysemî, Meemauz-Zevâid, nr. 12987; Tebrîzî, Mi,5kâtü’I-Mesàbih, nr. 5104.
290 Müslim, Birr, 23; Ebû Davud, Edeb, 10; Tirmizî, Birr, 67.
291 Münzirî, et-Tergîb ve’t-Terhîb, 3/418.
292 Gazàlî, ihyâ, 3/1666.
293 ibn Mâce, Zühd, 18 (nr. 4187); Münzirî, et-Tergîb ve’t-Terhïb, 3/418; Taberânî, Mekârimü’I-Ahlâk, nr. 29.
294 Müslim, Birr, 23 (nr. 78); Ebû Davud, Edeb, 10 (nr. 4808); ibn Hibbân, esSahîh, nr. 551.
215 Müslim, Birr, 23 (nr. 75); Ebû Davud, Edeb, 11 (nr. 4809); ibn Mâce, Edeb, 9 (nr. 3687); ibn Hibbân, es-Sahîh, nr. 548; Tebrîzî, Mişkâtü’1- Mesâbih, nr. 5068.
296 ibn Hibbân, es-Sahîh, nr. 549.
297 ibn Ebü’d-Dünya, Kitàbü’l-Hilm, nr. 21; Mâverdî, Edebü’d-Dünyâ vedDîn, s. 358.
Edep Ya Hu 2 Siraceddin Önlüer
Bu yazı ile benzer diğer yazılar:
- Hilim (Yumuşaklıkla Muamele) Hilim, yumuşak huylu, uslu, yavaş, sessiz, sakin olmak, heyecana kapılmayıp...
- Merhametin Önemi ve Fazileti Kur’an ve hadisler, insanları merhametli, şefkatli, cana yakın, hoşgörülü olmaya...
- Güzel Ahlakın Fazileti Dinimiz baştan sona güzel ahlâktan ibarettir. Güzel ahlâk, Kur’an ile...
- Ayıp Örtmenin Fazileti Mümin gücü yettiği kadar din kardeşlerinin kusurlarını örtmelidir. Peygamber Efendimiz...
- Hayânın Fazileti Hayâ, kalbi bozan günahlara karşı bir engeldir. Hayâ, insanın iman...
Related posts brought to you by Yet Another Related Posts Plugin.
Bu yazıyı yazdır!
