Affetmek Büyüklerin Ahlakıdır

Ekleyen kişi gultekin Tarih Kas 22, 2009 Kategori Ahlak |

1719 Affetmek büyüklerin ahlâkı, imanın kemali, güzel yaşamanın sebebi, rahatlığın nedeni ve doğruya ulaşmanın yoludur.

Affetmek, Allah’ın ve insanların sevgisinin kazanılmasına, fitnelerden emin, belâlardan uzak olunmasına sebeptir.

Büyüklerden Ahnef b. Kays (k.s) demiştir ki: “Bir kimse bana düşmanlık etse, ben ona şu üç halden biriyle karşılık veririm. Bu kimse benden yaşlı ise ona saygı duyar, karşılık vermem. Benden küçük ise onun için kötü muamele yapmaya tenezzül etmem. Akranım ise ona af ve iyilikle muamele ederim.” 209

Teymî, “Eziyetlere tahammül göstermek sevgi doğurur” demiş ve şu olayı anlatmıştır:
Bir keresinde bir suçluyu ibn Zübeyr’in huzuruna getirdiler. O da adamı cezalandırmak için kırbaç istedi. Suçlu, “Kıyamet günü huzurunda benim senin önünde düştüğüm zilletten senin daha hor olacağın zat adına beni bağışlamanı diliyorum” diye yalvarınca ibn Zübeyr koltuğundan indi, yanağını toprağa koydu ve, “Peki, bağışladım”dedi .210

Recâ b. Hayve (rah), bir gün Abdülmelik b. Mervân’ın yanında bulunuyordu. Orada, birinden kötü bir şekilde bahsedildi. Abdülmelik,

“Vallahi! Allah Teâlâ nasip ederse, elime geçtiğinde, ben ona yapacağımı biliyorum” dedi. Bir gün o şahsı yakalamış, ona ceza vermek üzere kalkmıştı. Bu sırada, orada bulunan Recâ b. Hayve,

“Ey müminlerin emiri! Allah Teâlâ, sana istediğin şeyi nasip etti (Sen böyle arzu etmiştin. Cenâb-ı Hak da sana, istediğin gibi fırsatı verdi). Öyleyse sen de Allah Teâlâ’nın sevdiği şeyi yap; onu affet” dedi. Bu söz üzerine, Halife Abdülmelik b. Mervân, o şahsı hemen affetti ve ona ihsanlarda bulundu.

Rivayete göre hırsızın biri, Ammâr b. Yâsir’in (r.a) çadırına girdi ve yakalandı. Yanındakiler Ammâr b. Yâsir’e,
“Bu bizim düşmanımızdır, elini kes” diyenlere o,

“Hayır, ben onun bu kusurunu gizleyeceğim. Umulur ki bu sayede Allah Teâlâ da kıyamet günü benim kusurlarımı gizler” dedi .211

Katâde’ye, “En güçlü insan kimdir?” diye sorulduğunda şu cevabı vermiştir: “En çok bağışlayan!” 212

Adamın biri Ömer b. Abdülaziz’e gücendirecek bir söz söyleyince Ömer,

“Beni güç ve kuvvetime güvendirip bugün ettiğim intikama bedel kıyamette benden intikam aldırmak için şeytanın hilesine düşürmek istiyorsun. Git Allah senin iyiliğini versin” diye savdı .213

Reslân ed-Dımaşkî (k.s) der ki: “Eğer kendinde, sana düşman olan kimseyi yenmeye bir güç bulursan; bulduğun bu güce, kuvvete şükür olarak onu affet.” 214

Esmâ b. Hârice el-Fezârî demiştir ki:
“Hiç kimseyle asla çekişmeye girmedim; çünkü beni rahatsız edecek kimseler iki tür insandır. Birincisi, şerefli asıl insandır; ondan hata ve bilmeden bazı davranışlar meydana gelir; bu durumda bana onları affetmek ve kendisine iyi muamelede bulunmam düşer. Bana sıkıntı veren alçak tabiatlı bir kimseyi de karşıma alıp şeref ve haysiyetimi onun saldıracağı bir hedef haline getirmem.” Sonra bu halini şu şiirle dile getirmiştir:

“Şerefli bir kimsenin hatalarını,
Affederim, bilmeden yaptıklarını.
Alçak kimseyle de yüz yüze gelmem,
Şerefimi korur, ona imkân vermem.” 215

209 Mâverdî, Edebü’d-Dünyâ ve’d-Dîn, s, 361.
210 5a’rânî, Tenbihü’I-Mujterrîn, s. 110.
211 Gazâlî, ihyâ, 3/1677.
212 5a’rânî, Tenbîhü’I-Muoterrîn, s. 110.
213 Mâverdî, Edebüd-Dünyâ ved-Dîn, s. 369; Gazâlî, ihyâ, 3/1645; Kimyâ-yi Saâdet, s. 456.
214 Şa’rânî, Tabakatü’I-Kübrâ, 1/154.
215 ibn Ebü’d-Dünya, Kitâbü’I-Hilm, nr. 117; Ebû Tàlib el-Mekkî, Kûtü’I-Kulûb, 2/216.

Edep Ya Hu – Siraceddin Önlüer

%yazi_baslik% (36)

Bu yazı ile benzer diğer yazılar:

Kudret Anında Affetmek Ceza vermeye gücü yettiği halde affetmek çok güzel bir haslettir....
Affetmek Af, “hatayı bağışlamak, silmek, yok etmek ve cezalandırmamak” demektir. Af...
Büyüklerin Af Konusundaki Ahlakı Şa’bî’ye (rah.) biri kötü sözler söyledi. Bunun üzerine Şa’bî, “Hakkımızdaki...
Sultan Mahmud’dan Büyüklerin Dilek Dilemeleri Vaktiyle başlarını feleğe kadar yüceltmiş yüce zatların hepsi Sultan Mahmud’un...
Affetmenin Fazileti Affetmek, İslâm’da bütün faziletlerin temelini teşkil eden takvâya en yakın...